De Maekerij - Leuven
De Maekerij - Leuven
De Maekerij in Leuven is een bijzondere plek: het is niet alleen een koffiebar, maar ook een maekerscafé en ontmoetingsplek waar je workshops kan volgen. Voor De Maekerij is het vertrekpunt niet het object dat gemaakt wordt, maar de mensen die maken. We gaan in gesprek met het Maekerij-team over creativiteit, community en samen groeien.
Wat is het verhaal achter deze plek?
Maekerij-team: De Maekerij bestaat nu zeven jaar en is ontstaan vanuit FEMMA, de vrouwenbeweging. Vanuit de vaststelling dat de samenleving en het vrijetijdsleven veranderen, wilde FEMMA mensen op een nieuwe manier verbinden. Creativiteit en maken zijn altijd belangrijk geweest, maar hier draait het om samenkomen, rust vinden, en tegelijk iets doen met je handen. Het is dus niet zomaar een atelier, maar echt een plek met een sociaal-culturele insteek.
Hoe ziet die combinatie van maken en community er concreet uit?
Maekerij-team: We hebben een horecazaak waar je kan ontbijten, lunchen of iets drinken, én er zijn de maekerscafés. Dat zijn gratis, open ontmoetingsmomenten waar mensen samenkomen om aan hun eigen project te werken. Vaak ontstaan daar spontaan uitwisselingen van ideeën, technieken of materialen. We hebben ondertussen 12 tot 14 maekersnetwerken van linodruk tot haken, draadtechnieken, tekenen, spelletjes... Sommige zijn thematisch, andere zijn vrij.
Wat is voor jullie het belangrijkste: het maken of het samenzijn?
Maekerij-team: Dat is echt fifty-fifty. Voor veel mensen is de Maekerij een plek waar ze eindelijk tijd maken om iets creatiefs te doen. Maar even belangrijk is het sociaal contact. Hier ontstaat een gevoel van veiligheid, van verbondenheid. Het is laagdrempelig: praten mag, maar hoeft niet. Stilte is hier niet ongemakkelijk. Zelfs mensen die stilletjes alleen komen tekenen, voelen zich welkom.
Wat voor mensen komen hier over de vloer?
Maekerij-team: Iedereen. Jong, oud, alleenstaand, werkzoekend, werkend, studenten... De maekerscafés overdag trekken ook mensen uit kansengroepen of mensen die begeleiding krijgen via organisaties zoals Sonar. Anderen komen ’s avonds na hun werk. Sommigen komen hier ook via advies van een dokter, bijvoorbeeld na een verlieservaring. We hebben zelfs internationale gasten: buitenlandse studenten, expats, toeristen...

Jullie benadrukken dat het falen ook mag. Dat is niet vanzelfsprekend in onze prestatiegerichte maatschappij.
Maekerij-team: Absoluut. Hier mag je iets proberen dat nog niet lukt. We zien letterlijk mensen openbloeien. Van verlegen binnenkomen tot lachen, vertellen, en met trots hun creaties delen. Dat groeiproces is voor ons minstens even belangrijk als het eindproduct. Of het nu gaat om leren haken, linodrukken of gewoon kleurboeken voor volwassenen inkleuren: alles telt, niets is fout.
Wordt er ook geleerd en overgedragen, zoals in klassieke workshops?
Maekerij-team: In de maekerscafés werken we met hosts — vaak vrijwilligers — die ervaring hebben en graag begeleiden. Ze geven geen officiële les, maar mensen kunnen altijd vragen stellen. Het is een natuurlijk leerproces, peer-to-peer. Natuurlijk bieden we ook workshops aan, sommige heel laagdrempelig, andere meer gespecialiseerd. Soms leidt dat tot verdieping: mensen starten bij een workshop en stromen dan door naar het maekerscafé.
En zijn er mensen die van hobby naar semi-professioneel doorgroeien?
Maekerij-team: Jazeker. We hebben deelnemers die later zelf workshops geven, vaak in bijberoep. Een botanisch illustrator bijvoorbeeld, of een architect die creatieve workshops aanbiedt. Sommigen doen het voor het sociaal contact, anderen omdat ze hun passie willen delen. De overgang van hobby naar bijberoep gebeurt hier spontaan, zonder druk.

Jullie vertelden dat jullie geen typische makerspace zijn met grote machines. Is dat een bewuste keuze?
Maekerij-team: Ja. We hebben basisuitrusting: een knutselkast, materiaal voor lino, kintsugi, draadwerk... Maar wij focussen op wat mensen samenbrengt. Geen dure infrastructuur of technologische snufjes. We zijn eerder een ‘sociale werkplaats’ dan een fablab. Maar dat betekent niet dat er geen samenwerking is. We bouwen net bruggen, met International house on Leuven, musea zoals het Textielmuseum, en andere maakplekken.
En hoe zit het met financiering?
Maekerij-team: De Maekerij is een sociale onderneming. De horeca moet op termijn break-even draaien en ondersteunt de andere activiteiten. De workshops zijn betalend, maar de maekerscafés zijn gratis en worden gesubsidieerd via FEMMA en de Vlaamse overheid. Dankzij die mix kunnen we dit inclusieve en warme concept draaiende houden.
Tot slot: is iedereen een maker?
Maekerij-team: Ja. Alleen is niet iedereen zich daar nog van bewust. We zijn het soms verleerd of kwijtgeraakt in ons drukke bestaan. Maar maken — met je hoofd en handen — zit in ons allemaal. Het moet alleen weer wakker gekust worden. En dat is wat we hier proberen te doen: een veilige plek bieden waar iedereen zijn of haar eigen ritme mag volgen. Want zoals iemand het hier eens mooi zei: “Het is hier mijn tweede living.”
