Er rijden vandaag duizenden fietskoeriers rond in Vlaanderen. Hoeveel precies? Niemand die het met zekerheid kan zeggen. Dat alleen is al veelzeggend. Officiële cijfers ontbreken.

Wat we wél weten: In België zijn er naar schatting tienduizenden platformwerkers. De maaltijdbezorging groeide razendsnel: Deliveroo ging in drie jaar van 900 naar 3.500 koeriers. Grote spelers als Deliveroo, Uber Eats en Takeaway domineren de markt.

Jonas Van Den Eynde (33) werkt al acht jaar als fietskoerier bij Takeaway.com. Wat begon als een tijdelijke job, groeide uit tot een vaste keuze én een engagement: sinds 2024 is hij BTB-vakbondsafgevaardigde voor de Gentse koeriers.

“Ik doe dit werk graag, maar het is een zwaar onderschatte job. Mensen zien ons rijden, maar ze weten niet wat er achter de schermen gebeurt.”

Een job die blijft plakken

Jonas startte in 2018, eigenlijk toevallig. “Ik zocht iets tijdelijks. Maar na mijn eerste rit dacht ik: dit is de max.” Tijdens de coronacrisis werd fietsen in Gent nog aangenamer, en Jonas bleef. “In 2028 loopt mijn mandaat als delegee af. Dan werk ik hier tien jaar.”

Toch is hij een uitzondering. “Er zijn nog maar drie of vier koeriers met zoveel anciënniteit. Het verloop is gigantisch: ontslagen, vervangen, opgebrand.”

Onzichtbare arbeid: wachten, kou lijden, nat worden

“Het is een harde job,” zegt Jonas zonder omwegen. “Vandaag is het mooi weer, maar wij moeten ook rijden wanneer hobbyfietsers binnenblijven. Regen, sneeuw, wind… Je materiaal wordt nat, je handen bevriezen, je gsm werkt niet meer. Soms ben je doorweekt tot op je onderbroek.”

En dan is er de wachtarbeid, een van de meest onzichtbare delen van het beroep. “Vorige week heb ik veertig minuten gewacht op een order. Mensen beseffen dat niet. Je zit in restaurants, op straathoeken, op bankjes. Je wordt wel betaald, maar het is mentaal zwaar. Je bent altijd ‘aan’.”

Flexibiliteit voor de klant, onzekerheid voor de koerier

Takeaway is de enige grote speler die nog met vaste contracten werkt, maar ook dat staat onder druk. “Nieuwe koeriers zijn allemaal studenten of interim. Weekcontracten, korte overeenkomsten. Dat is een achteruitgang.”

De concurrentie van Uber Eats en Deliveroo duwt de arbeidsvoorwaarden naar beneden. Jonas vergelijkt het met een klas met drie leerlingen: “Twee hangen de boel uit, maar de leraar stuurt ze niet buiten. Dan begint de derde – Takeaway – ook te rebelleren. Want er zijn geen gevolgen.”

Het aantal bestellingen daalde volgens het management met 30%. “Dat maakt de situatie voor studenten en interimkoeriers precair. Plots is er geen werk meer. Wat moet je dan?”

Startlocaties, verdwenen kantoren en minder pauze

Een recente verandering maakt het werk nóg zwaarder: koeriers moeten op vaste startlocaties inchecken. De vroegere kantoren – plekken waar koeriers pauzeerden, elkaar ontmoetten en waar Jonas zijn syndicaal werk kon doen – zijn gesloten.

“Je moet nu vroeger van huis vertrekken en later terug zijn. Je pauze wordt ingekort. We hebben ervoor gestaakt. Pauze is pauze. Uiteindelijk kregen we twintig minuten beschermtijd voor het einde van de shift. Maar het blijft een achteruitgang.”

De mens achter het oranje jasje

Jonas houdt van sociaal contact. “Ik observeer graag mensen in restaurants. Ik zwaai altijd naar collega’s.” Maar niet iedereen heeft die spontaniteit. “Veel koeriers spreken geen Nederlands. Sommigen weten niet wat ze moeten zeggen tegen klanten. Als opleider zie ik hoe moeilijk dat soms is.”

Klanten zijn meestal vriendelijk, zegt Jonas. “En bij slecht weer krijg je vaker een ‘sorry’ of een fooi. Dat is eigenlijk schuldgevoel afkopen.”

Toch voelt hij weinig maatschappelijke erkenning. “Zelfs mijn familie zag het eerst niet als een echte job. Mensen denken dat ik zelfstandige ben. Ze weten niet hoe ons statuut werkt. We zijn vanzelfsprekend, zoals een postbode of buschauffeur, maar tegelijk miskend.”

Vakbondswerk op twee wielen

Als delegee probeert Jonas de koeriers te organiseren, maar dat is moeilijk. “We zijn een superdiverse groep: anderstaligen, nieuwkomers, studenten, mensen met precaire verblijfsstatuten. Velen zijn bang om ontslagen te worden.”

Toch slaagde hij erin een staking te organiseren. “We waren met vijftig. Dat was broodnodig.” Nu dreigt een nieuwe strijd: Takeaway wil de bedrijfsfietsen afschaffen. “Koeriers zouden dan zelf voor hun fiets moeten opdraaien. Dat is absurd. Het is ons basiswerkmateriaal.”

Zichtbaarheid en waardigheid

Wat hebben fietskoeriers volgens Jonas het meest nodig? “Erkenning. Zichtbaarheid. Mensen zien ons elke dag, maar ze weten niet wie we zijn of wat we doen.”

Zelfs de app maakt koeriers anoniemer: vroeger stond Jonas’ naam bij de klant, nu staat er enkel “je bezorger”. “Dat is jammer. Het maakt ons minder mens, meer functie.”

Jonas hoopt dat dit artikel lezers doet stilstaan bij de realiteit achter hun bestelling. “Wij brengen comfort aan huis, door weer en wind. Het minste wat we kunnen krijgen, is respect.”

• Deze tekst verscheen in ons magazine Linxuit van juni 2026.