Hieronder vind je de artikelenreeks over kruispuntdenken uit ons magazine Linxuit.

Komen aan bod:

• Omgaan met neurodivergente mensen in je vrijwilligersgroep
• Omgaan met mensen in armoede in je vrijwilligersgroep
• Omgaan met racisme en huidskleur in je vrijwilligersgroep
• Omgaan met gender en seksualiteit in je vrijwilligersgroep
• Omgaan met anderstalige vrijwilligers in je vrijwilligersgroep
• Omgaan met eenzaamheid in je vrijwilligersgroep
• Omgaan met ageïsme tegenover jongeren in je vrijwilligersgroep

Download hier alle afleveringen.

Hoe ga je hier als vereniging nu werkelijk mee aan de slag?

Door te proberen, met vallen en opstaan. Het zal schuren, maar zonder schuren heb je geen blinkend resultaat. 

Durf je eigen werking onder de loep te nemen en treedt in gesprek met anderen hierover.

Het (h)erkennen van drempels is een voortdurende oefening in bewustwording, openheid en wederzijds leren. Het gaat niet alleen over wie je bereikt, maar vooral over hoe je je werking organiseert, welke drempels je ziet én welke je (nog) niet ziet.

Neem je eigen werking onder de loep. Hoe en waar communiceren je over je activiteit? Is dit in klare duidelijke taal? Promoot je dit op plaatsen waar de beoogde doelgroep zich bevindt? Is de locatie toegankelijk… Dit zijn vragen die helpen om potentiële drempels te herkennen. Het zijn tastbare zaken waaraan je kan werken.

Ontoegankelijke gebouwen, ingewikkelde inschrijfformulieren of communicatie in te moeilijke taal… zijn voorbeelden van zichtbare drempels. Deze drempels zijn concreet en kunnen effectief worden weggewerkt. Dat is noodzakelijk om deelname mogelijk te maken.

Daarnaast zijn er ook heel wat onzichtbare drempels zoals rouw, ziekte, werkloosheid, culturele verschillen, onzekerheid of eerdere negatieve ervaringen. Om deze te kunnen benoemen, ga je in gesprek met diegene die je wilt bereiken.

Wat heeft de ander nodig om tot bij jullie te komen? In tegenstelling tot de zichtbare drempels mag je deze onzichtbare verschillen niet oplossen. Daarmee krijgt de ander de boodschap ‘ik ben anders’. Inclusie ontstaat niet door onzichtbare drempels weg te werken, maar door te luisteren naar noden en behoeften van elkaar. Ieders eigenheid heeft een eigen plek.

Onzichtbare drempels herken je enkel door in gesprek te gaan. Dat vraagt:

• oprechte nieuwsgierigheid
• niet interpreteren, maar vragen
• aandacht voor wat iemand, inclusief jezelf, nodig heeft
• ruimte maken voor wat iemand wél kan of wil doen

Inclusie = iedereen mee! Of toch niet helemaal? Focus op één doelgroep

Niemand bereikt “iedereen”. Het is effectiever om je werking tijdelijk te richten op één doelgroep. Elke doelgroep bevat een grote waaier aan profielen. ‘De kwetsbare’, ‘de persoon in armoede’, ‘de persoon met beperking’,… bestaat niet. Denk na wie je wilt bereiken en maak een overzicht van welke profielen onder die doelgroep zit. Door je doelgroep te vernauwen, ga je makkelijker gericht kunnen communiceren.

Voorbeeld: Een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt bijvoorbeeld kan verwijzen naar mensen met een interiemcontact, personen die werken in sectoren die geen voltijdse contracten aanbieden, schoolverlaters, werkzoekende 50+ etc.

Je activiteit en werking bekend maken buiten je gekende kringen

Onvindbare vrijwilligers en deelnemers bestaan niet. Onvindbare organisaties wel. Mensen die jou niet kennen, komen niet vanzelf naar je toe. Wil je nieuwkomers bereiken, mensen die in armoede leven, werkzoekenden of mensen met een beperking? Ga naar hen toe. Zoek hen op in hun context. Toon oprechte interesse en bouw stap voor stap vertrouwen op.

Een eerste contactmoment bepaalt vaak of iemand blijft plakken. Een warm onthaal helpt: foto’s, naambadge, heldere uitleg en duidelijke verwachtingen maken veel verschil.

Heeft iemand interesse om mee te willen helpen in je afdeling of tijdens aan activiteit? Ga dan na wat die precies wilt doen en wat verwacht wordt vanuit je werking. Kortom: luister, bevraag, vraag feedback en maak ruimte om zelf te antwoorden op vragen. Geef het een kans en wees mild voor jezelf als de ander.

Ga je zelf op zoek naar nieuwe vrijwilligers? Schrijf in je communicatie wat jullie verwachtingen zijn.

Zonder schuren, blinkt het niet

Inclusie is geen proces zonder wrijving. Verschillen kunnen botsen, maar dat betekent niet dat het misloopt. Frictie kan net leerkansen creëren. Belangrijk is dat je een open houding hebt en vragen stelt. Aan jezelf en aan de ander. Blijvend gesprek voeren is the key to succes.

• grenzen duidelijk benoemt
• verwachtingen helder maakt
• niet interpreteert, maar doorvraagt
• een veilige omgeving met open communicatiecultuur bewaakt

Slot

Wanneer je zichtbare drempels wegneemt én onzichtbare verschillen erkent, ontstaat een werking waar vrijwilligers en deelnemers zich écht welkom voelen. Een plek waar niemand hoeft na te denken over hoe die eruitziet of wie die zou moeten zijn. Een plek waar iedereen kan groeien en elk op hun eigen manier en tempo.